Spreekbeurt Reinier Weber
15 december ’00
Hagedissen
Ik ben op vakantie
geweest in Zuid- Frankrijk. Daar waren veel hagedissen. Ik vind het hele leuke
dieren, daarom wil ik mijn spreekbeurt over hagedissen houden.
Ik ga jullie vertellen
over de volgende dingen:
1 Wat een hagedis is.
2 Hoe ziet een hagedis eruit?
3 Waar hagedissen leven.
4 Dat het koudbloedige dieren zijn
5 Over wat ze eten
6 Over hun winterslaap
7 Het vervellen van de hagedis.
8 De vijand van de hagedis.
9 En als laatste iets over de hagedissen in ons land.
1 Wat is een hagedis?
Een hagedis is een
REPTIEL. Reptiel betekent: kruipend dier.
Ze kruipen maar lopen
niet. Bij het kruipen schuurt hun buik over de grond. .
Slangen, schildpadden,
salamanders en krokodillen kruipen ook. Deze dieren zijn familie van de hagedis. Hagedissen leven ook in ons land. Ze zijn erg
schuw. In Frankrijk heb ik ze
proberen te vangen, maar dat was erg moeilijk. Als ze schrikken vluchten ze snel
weg.
2 Hoe ziet de hagedis eruit?
Een hagedis lijkt op een
slang. Zijn lijf is lang en smal. Hij heeft een lange spitse staart.
Zijn kop is plat en
spits. Hij heeft tanden en een lange tong. Zijn tong gebruikt hij voor
verschillende dingen, om te voelen, om te proeven en om water van een steen of plant te likken. De ogen van de hagedis zitten aan de zijkant van zijn kop.
Achter zijn ogen zitten de oren.(plaatje)
De hagedis kan goed zien
en horen. De hagedis heeft geen zachte huid. Hij heeft schubben, die zijn lijf
beschermen en er voor zorgen dat hij niet uitdroogt. Zijn schubben hebben een
schutkleur. Dat wil zeggen, de kleur van de omgeving waar hij leeft. Zodat hij
niet opvalt voor zijn vijanden. (Plaatje)
3 Waar leven hagedissen?
Ze leven bijna over de
hele wereld, maar vooral in warme landen. Ze kunnen niet tegen de kou. In ons
land leven een paar kleine hagedissen. In landen waar het erg koud is leven
helemaal geen hagedissen.
4
De hagedis als koudbloedig dier.
We noemen de hagedissen
koudbloedige dieren.
Als een hagedis te koud
wordt, dan gaat hij een poosje in de zon zitten.
Als de hagedis het te
warm krijgt, kruipt hij in de schaduw.
5 Wat eet een hagedis?
Hagedissen eten insecten
zoals vliegen muggen en spinnen.
De grote hagedissen
vangen ook wel grotere dieren.
Zoals kikkers ratten en
muizen.
En af en toe peuzelen ze
een kleine hagedis op.
6 De winterslaap
Hagedissen houden een
winterslaap.
Wat betekent dat nu?
Het betekent dat ze de
hele winter slapen.
Waarom doen ze dat?
Ze doen dat omdat ze in
de winter geen eten kunnen vinden en omdat ze zich dan niet in het zonnetje
kunnen opwarmen.
Zolang als ze slapen
hebben ze geen eten nodig.
Het lijkt wel of ze dood
zijn, maar dat is niet zo.
In de lente komen ze
weer uit hun holletje gekropen.
7 Het vervellen van de hagedis
Mensen zeggen wel eens:
“Ik barst uit mijn vel van kwaadheid”; Maar natuurlijk gebeurt dat niet
echt. Stel je voor.
Hagedissen barsten wel
uit hun vel. Dan krijgen ze een nieuwe schubbenhuid. Als een hagedis volwassen
is, gebeurt dat elke maand wel een keer. We zeggen dan: de hagedis is aan het
vervellen.
8 De vijanden van de
hagedis
De hagedis heeft
verschillende vijanden, zoals de vos, de marter, slangen, en roofvogels. Ze
moeten dus goed opletten als ze
wakker zijn. Als er gevaar dreigt, vluchten ze snel weg. Als ze bij hun staart
worden gepakt, gebeurt er iets bijzonders. De staart breekt dan af en kronkelt dan door. Voordat de vijand ziet dat hij alleen maar
een staart gevangen heeft, is de hagedis al weg. Wat nog gekker is, is dat de
staart vanzelf weer aangroeit.
9 De hagedissen in ons land
Als laatste vertel ik
jullie iets over de hagedissen in ons land. Wij hebben de Duinhagedis, en de
Muurhagedis.
De duinhagedis leeft op de hei en in de duinen.
Hij houdt van een droog
en zonnig plekje. ‘s Nachts slaapt hij in een holletje dat hij zelf gegraven heeft. Maar hij slaapt ook wel in een
mollenhol of muizenhol. De duinhagedis is 20 cm lang. Hij is bruingrijs van
kleur. Op zijn rug heeft hij strepen. Deze hagedis legt eieren die na 8 weken
uitkomen.
De Muurhagedis komt
alleen voor op de Stadswallen van Maastricht. De Muurhagedis is ongeveer 19 cm
lang, bruin diertje. Het leeft op stenen muren met genoeg spleten en weinig
begroeiing. De mannetjes hebben een netvormige tekening op hun rug en een oranje
buik. De vrouwtjes zijn egaal bruin met licht gekleurde flankstrepen. (plaatje)
Dit was het einde van mijn spreekbeurt, hebben jullie misschien nog vragen?
Vragen
Wat is
een hagedis?
Wat eet
een hagedis zoal?
Waar
komen hagedissen voor?
Welke
vijanden heeft en hagedis?
Welke
twee hagedissen komen in ons land voor?
